Δύο Αλέξανδροι

Για να γνωρίσουμε τις αρχαιότητες του νησιού μας.

leave a comment »

Ο Σύλλογος Δύο Αλέξανδροι οργάνωσε εκπαιδευτικές επισκέψεις στην περιοχή του Βασιλιά στις 6/4/2011 και στην Κεφάλα στις 29/6/2011, με στόχο να γνωρίσουμε τις αρχαιότητες των περιοχών αυτών. Αξιοποιήσαμε την παρουσία των αρχαιολόγων της ΙΓ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και της Αρχαιολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, που έκαναν αρχαιολογική έρευνα και καθαρισμό  και ήταν πρόθυμοι να μας μιλήσουν  για τις αρχαιότητες του νησιού.

 

Η Κεφάλα είναι βραχώδης μικρή χερσόνησος, βορειανατολικά της Σκιάθου, στο Ξάνεμο. Ήταν ο αρχαιότερος οικισμός της Σκιάθου, με συνεχή κατοίκηση ως τον 4ο αιώνα.  Κατοικήθηκε αρχικά από Πελασγούς κατά την προϊστορική εποχή (όπως δηλώνει και το όνομα Σκίαθος) και Κάρες, κατά την εποχή του Χαλκού και πιο συγκεκριμένα κατά την περίοδο της θαλασσοκρατίας των Κρητών και των Μυκηναίων (1900 – 1450 π.Χ.).

 

Τον 8ο αιώνα, την περίοδο του 2ου ελληνικού αποικισμού, στην Κεφάλα εγκαταστάθηκαν Χαλκιδείς άποικοι, που χρησιμοποίησαν το λιμάνι της για τα ταξίδια τους στη Χαλκιδική. Στα γεωμετρικά (9ος – 8ος αι.) και αρχαϊκά χρόνια (7ος – 6ος αι), η Κεφάλα είναι ο μοναδικός οικισμός της Σκιάθου.

Πάνω στο ύψωμα της Κεφάλας διασώζονται τμήματα πέτρινου οχυρωματικού τείχους, καθώς και τμήματα κτισμάτων. Στην περιοχή βρέθηκε άφθονη κεραμική, χρονολογημένη από τον 8ο – ως τον 4ο αιώνα. «Στα υψώματα της «Κορακοφωλιάς», δυτικά της Κεφάλας, υπάρχουν ίχνη αρχαίων εγκαταστάσεων, ενώ στη μεταξύ τους μικρή κοιλάδα, όπως μαρτυρεί η πρόσφατη ανεύρεση κιβωτιόσχημων τάφων από πλάκες ψαμμολίθου, θα εκτείνονταν τα αρχαία νεκροταφεία, που προφανώς καλύφθηκαν εν μέρει από το βόρειο άκρο του αεροδιαδρόμου». [1]

Από το τέλος του 5ου αι. π.Χ. δημιουργείται δεύτερος οικισμός ΝΑ του νησιού, στη θέση που βρίσκεται η σημερινή πόλη. Ανήκει στην αθηναϊκή συμμαχία. Είναι η εποχή της κυριαρχίας των Αθηναίων και μάλλον η νέα πόλη χρησιμεύει ως ασφαλής ναυτική βάση για τον αθηναϊκό στόλο. Μέχρι το τέλος του 4ου αιώνα, που εγκαταλείπεται ο οικισμός της Κεφάλας, στη Σκιάθο υπάρχουν δύο οικισμοί και γι΄ αυτό ονομάζεται «δίπολις»: ο οικισμός της Κεφάλας αναφέρεται ως «Παλαισκιάθος» και η νέα πόλις, η «Σκίαθος».

«Βασιλιάς».

Δύο χιλιόμετρα ΝΔ της πόλης της Σκιάθου,  κατά τη διάρκεια σκαπτικών εργασιών για την ανέγερση οικοδομής «ήλθε στο φως μεγάλο κτίριο ρωμαϊκών αυτοκρατορικών χρόνων. Η ανασκαφή που ακολούθησε, αποκάλυψε το κτίριο αυτό σε μήκος 27μ. και σε πλάτος 16μ., ενώ οι ισχυροί τοίχοι του, πλάτους από 0,50μ. έως 0,80μ. με τη χαρακτηριστική τοιχοδομία της εποχής, σώζονται σε μεγάλο ύψος, ως και 2,50μ., διαμορφώνοντας πολλούς και ποικίλους χώρους.»[2] Το κτήριο πρέπει να ήταν συγκρότημα θερμών (λουτρά) ή έπαυλη κάποιου Ρωμαίου άρχοντα, που περιλάμβανε και θέρμες. Η δεύτερη εκδοχή διατηρήθηκε και στην προφορική παράδοση, γι΄ αυτό και η περιοχή ονομάζονταν από τους κατοίκους «Βασιλιάς», επειδή πίστευαν ότι επρόκειτο για έπαυλη κάποιου αρχαίου βασιλιά. Τα ευρήματα καλύφθηκαν μερικώς και χρήζουν περαιτέρω έρευνας και μελέτης.  Τμήματα τοίχων υπάρχουν και στην παραλία του Βασιλιά.

Πολλά αρχαία λείψανα, μάρτυρες της έντονης δραστηριότητας στη Σκιάθο κατά την αρχαιότητα καταστράφηκαν, εξαιτίας της μη έγκαιρης συστηματικής αρχαιολογικής έρευνας, της έλλειψης μόνιμων αρχαιοφυλάκων στο νησί και της εντατικής ανοικοδόμησης. Στόχος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, είναι να έρθουν στην επιφάνεια όλες οι αρχαιότητες της Σκιάθου, να καθαρισθούν, να μελετηθούν, να γίνουν επισκέψιμες, να διαφυλαχθούν σ΄ ένα Μουσείο στο νησί τα κινητά αντικείμενα και να επιστρέψουν σ΄ αυτό τα αρχαία ευρήματα που τώρα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βόλου.

 

 
Κατερίνα Κουρκούμπα – Δελακουβία

[1] Αργ. Δουλγέρη – Ιντζεσίλογλου, Αρχαιολογική Έρευνα στις Βόρειες Σποράδες.

[2] Αργ. Δουλγέρη – Ιντζεσίλογλου, Αρχαιολογική Έρευνα στις Βόρειες Σποράδες.

Written by Το Διοικητικό Συμβούλιο

4 Ιουλίου, 2011 στις 10:42 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: